Cerkiew w Kotani pw. ┼Ťw. Kosmy i Damiana

Cerkiew greckokatolicka pw. ┼Ťw. Kosmy i Damiana (obecnie ko┼Ťci├│┼é filialny rzymskokatolicki pod tym samym wezwaniem)

Położenie

Cerkiew w Kotani znajduje si─Ö przy drodze do Desznicy, ok. 500 metr├│w na p├│┼énoc od szosy i przystanku PKS. Kota┼ä za┼Ť to wie┼Ť na zach├│d od Krempnej, przy szosie do ┼Üwi─ůtkowej. Starsza cz─Ö┼Ť─ç wsi le┼╝y w bocznej dolinie, przy starej drodze do Desznicy.

Historia

Cerkiew w Kotani zosta┼éa wybudowana wedle niekt├│rych ┼║r├│de┼é w roku 1782, przebudowana zosta┼éa w 1841 roku – data nad wej┼Ťciem, wtedy tez zmieniono pokrycie dachu na blaszane. W ko┼äcu XX wieku i w roku 1931 przeprowadzono jej remonty, a w latach 1962 – 63 jej generaln─ů rekonstrukcj─Ö, ca┼ékowicie rozbieraj─ůc ┼Ťwi─ůtyni─Ö, a potem stawiaj─ůc go na nowo. Przywr├│cono wtedy pokrycie gontowe. Kolejny remont przeprowadzono w pierwszych latach XXI wieku.

Wie┼Ť Kota┼ä powsta┼éa przed rokiem 1581. Rok ten wymieniaj─ů dokumenty przedstawiaj─ůce Kota┼ä jako kr├│lewszczyzn─Ö, stanowi─ůc─ů uposa┼╝enie starosty bieckiego.

Architektura

Cerkiew w Kotani jest ┼Ťwi─ůtyni─ů typu zachodnio┼éemkowskiego, orientowan─ů, o konstrukcji zr─Öbowej, tr├│jdzieln─ů, z wyodr─Öbnion─ů naw─ů, prezbiterium i wie┼╝─ů o pochy┼éych ┼Ťcianach, z izbic─ů zwie┼äczon─ů pozorn─ů latarni─ů. Wok├│┼é wie┼╝y zachata. Nad naw─ů i prezbiterium dachy o konstrukcji namiotowej, tak jak i reszta ┼Ťwi─ůtyni pokryte gontem.

Cerkiew otacza drewniane ogrodzenie z kamienn─ů podmur├│wk─ů. Bramka przez kt├│r─ů wchodzi si─Ö na teren cerkwi ma daszek kryty gontem.

Wn─Ötrze/wyposa┼╝enie

We wn─Ötrzu cerkwi znajdowa┼é si─Ö ikonostas pochodz─ůcy z XVIII wieku, latem 1962 roku konserwatorzy z Krakowa zabrali ikony, kt├│re trafi┼éy na d┼éugie lata do Muzeum Ikon w ┼üa┼äcucie. Dopiero w 2010 roku do ┼Ťwi─ůtyni powr├│ci┼éo 16 ikon datowanych od pocz─ůtku 1689 roku do pocz─ůtku XVIII wieku. Zosta┼éy umieszczone na zr─Öbie kopu┼éy nad przej┼Ťciem z nawy do prezbiterium.

Co mo┼╝na zobaczy─ç

Na terenie cerkwi znajduje si─Ö lapidarium kamiennej sztuki ┼éemkowskiej, stworzone przez historyka sztuki, Olgierda ┼üotoczko. S─ů to kamienne krzy┼╝e pochodz─ůce z cmentarzy w Rozstajnym, Grabiu, ┼╗ydowskim. Najstarsze pochodz─ů z drugiej po┼éowy XIX wieku.

Przez Kota┼ä, niedaleko cerkwi biegnie wariant szlaku wiod─ůcego przez pasmo Magury W─ůtkowskiej.